Wat is ADD?
ADD staat voor Attention Deficit Disorder (aandachts-tekort-stoornis (lees als aandachts-overschot)). Het is een genetisch bepaalde aandoening. Er zijn veel overeenkomsten met ADHD (ADD met hyperactief gedrag), maar het is niet hetzelfde.
Er zijn 2 typen bekend:
- ADD (Attention Deficit Disorder)
Alleen concentratieproblemen - ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder)
Concentratieproblemen / hyperactiviteit / impulsiviteit / snel driftig
Het is mogelijk een combinatie van beide typen te hebben. Dit wordt omgeschreven als AD/HD.
Waar komt ADD vandaan?
ADD is (voor 80%) genetisch overgedragen door ouders of grootouders. Het wordt puur veroorzaakt door biologie (de manier waarop de hersens met elkaar in verbinding staan). Het is geen ziekte, falen of zwakte in karakter en heeft niets te maken met de opvoeding of onvolwassenheid.
ADD heeft te maken met kleine verschillen in de hersenen (anders dan bij het grootste deel van de bevolking). De precieze oorzaak van ADD is nog niet bekend, maar een deel wel. Er zijn 2 stofjes die meewerken bij het versturen van informatie tussen verschillende cellen in de hersenen, specifiek in het gebied dat verantwoordelijk is voor aandacht / concentratie en het aanzetten tot activiteit. Hierdoor hebben ADD’ers moeite met aanzetten tot alertheid/motivatie. Natuurlijk heeft iedereen dat wel eens, maar bij een ADD’er is dit een chronisch probleem.
Overigens verschillen de hersenen van een ADD’er niet zichtbaar van een niet-ADD’er. Ze zijn niet defect, maar werken anders.
Wat zijn de problemen?
Naast de moeite met aanzetten tot alertheid en motivatie zijn er meer problemen. Zo nemen ADD’ers informatie wel op en begrijpen dit vaak prima, maar het verwerken ervan duurt veel langer. De informatie blijft hangen in een tijdelijke opslagruimte zoals bij computers. Doordat je nog bezig bent met het verwerken van de oude informatie is het moeilijk om te gaan met emoties en situaties in het hier en nu. Ondertussen is er geen plek voor nieuwe informatie, dat kan leiden tot overspannenheid of een burn-out.
ADD’ers verplaatsen zich graag naar de achtergrond om daar in alle rust hun gedachten op orde te houden. Ze zijn zich voortdurend bewust van ieder detail in hun omgeving (licht, geur, kleur en geluid) en hebben grote moeite de aandacht vast te houden bij 1 onderwerp. Daarom lijken ze dromerig, afwezig, lui en ongeïnteresseerd.
Bij ADD is de hyperactiviteit niet zichtbaar, zoals bij ADHD. De hyperactiviteit is er wel, maar vindt als het ware plaats in het hoofd / in de gedachten van de ADD’er. Hierdoor wordt het vaak niet opgemerkt, waardoor de symptomen ervan vaak aan het karakter / de persoonlijkheid van de ADD’er geweid worden. Hierdoor zijn ze vaak erg onzeker, perfectionistisch en uiterst kritisch over zichzelf.
Het is voor een ADD’er echter een dagelijkse strijd om niet zijn of haar andere verantwoordelijkheden te verwaarlozen. Hierdoor zijn een traditionele loopbaan en gezinsomstandigheden dingen die voor veel ADD’ers niet haalbaar zijn.
ADD’ers zijn zich bewust van hun beperkingen, de verwachtingen van hun omgeving en leren zich het gedrag aan dat van hen verwacht wordt. Daarnaast zijn ze in staat hun concentratievermogen tijdelijk naar bewonderenswaardige hoogte te verscherpen (bewust aan te zetten / verhogen). Dit kost grote hoeveelheden energie, maar kan tot uitstekende resultaten leiden. Dit vermogen wordt Hyper Focus genoemd.
Het kost een ADD’er extra moeite zich te concentreren op 1 ding. Daardoor kan het zijn dat werk of studie iemand dwingen alle aanwezige energie te benutten, waardoor het persoonlijk leven en/of partner onvoldoende aandacht krijgen. Het aantal scheidingen onder mensen met AD/HD is veel hoger dan normaal.
ADD’ers zijn over het algemeen vermoeid / energieloos tegen een uur of 3 in de middag en hebben problemen om in slaap te komen. Ook tijdens de slaap heeft een ADD’er last van zijn of haar ADD symptomen, hierdoor heeft de ADD’er vaak slaap problemen en grote moeite bij het wakker worden.
Meer informatie Hyper Focus
Hyper Focus is het vermogen je volledig te verliezen in iets dat de interesse heeft gewekt. Geen rust kunnen vinden tot het eindresultaat is behaald. Dit resulteert vaak in zeer creatieve uitbarstingen / oplossingen.
Dit is een voordeel én een nadeel, omdat de verwachtingen die een ADD’er van zichzelf heeft vaak bijzonder hoog zijn. Dit komt doordat ze gewend zijn overal in te slagen mits er interesse is. Bij interesse zijn ze in staat alles te leren en te onthouden. Hierdoor neigt een ADD’er zichzelf te overvragen.
Bij iets dat saai is sturen de hersenen de gedachten automatisch naar interessantere dingen. Hier kan de ADD’er zelf niet altijd iets aan doen. Bij het doen van minder interessante dingen hebben ze daarom altijd het gevoel ondergepresteerd te hebben.
Het aanzetten van de Hyper Focus lukt niet altijd. Als het niet lukt ontstaan er schuldgevoelens en grote onzekerheid. De omgeving reageert hier vaak verkeerd op. “Je kunt het wel, maar je wil niet. Je bent gewoon lui.” De ADD’er kan hierdoor een negatief beeld van zichzelf vormen. Daarom is er veel aanmoediging nodig en zo weinig mogelijk kritiek.
Als laatste kost de Hyper Focus grote hoeveelheden energie, waardoor de ADD’er snel moe is en een tijdje voor zichzelf nodig heeft om weer op te laden. Dit zijn momenten waarop de ADD’er heel afwezig lijkt en op zichzelf gericht. De ADD’er voelt zich op zo’n moment leeg en uitgeblust. Alle voorbij razende gedachten en informatie worden één grote witte vlek / wolk en hij / zij kan op dat moment slecht keuzes maken of prioriteiten stellen. Als resultaat krijgt men alleen gedaan wat er minimaal verwacht werd. Vrouwen vertonen op zo’n moment al snel depressie-verschijnselen en mannen neigen ernaar opstanding en ongeduldig te reageren of iets ondoordachts te roepen.
Kenmerken van ADD
• Emotionele wisselingen
• Chaotisch / vergeetachtig
• Trekt zich graag terug / blijft op de achtergrond
• Kan ergens volledig in opgaan
• Grote passie bij interesse
• Een groot voorstellingsvermogen
• Gevoelig / emotioneel / betrokken
• Creatief
• Assertief maar onzeker over zichzelf
• Heeft humor
• Laat alles wachten tot het laatste moment
• Altijd ver vooruit aan het denken
• Staren / kijkt voor zich uit / lijkt afwezig
• Probleem oplossend
• Snel afgeleid / TV of radio staat altijd aan
• Concentratieproblemen
• Heeft moeite met het opbrengen van motivatie
• Te veel gedachten
• Perfectionistisch
• Zit vaak te dagdromen
• Slecht in staat aanwijzingen op te volgen
• Voelt zich regelmatig overspoeld
• Moeilijkheden bij het afwerken van details
• Problemen bij het luisteren / stilzitten
• Gaat opruimen uit de weg
Nadelen van ADD
Een ADD’er:
• Kan zich niet langdurig op één ding concentreren
• Toont weinig interesse bij het uitvoeren van opgedragen taken
• Is (on)zichtbaar hyperactief
• Heeft last van veel gedachten tegelijk
• Is of lijkt slordig / heeft dit leren te verbergen
• Wil liever geen tijd besteden aan details
• Kan bij iets leuks overmatig veel tijd aan details besteden
• Is vaak teleurgesteld in mensen
• Heeft moeite met luisteren, zijn / haar gedachten dwalen af
• Is slecht in staat directe opdrachten volledig uit te voeren
• Is vergeetachtig en/of laat veelvuldig uw spullen liggen
• Heeft moeite met stilzitten
• Is altijd iets aan het doen met uw handen
• Praat vaak door anderen heen
• Heeft de neiging zinnen voor een ander af te maken
• Heeft moeite om iets af te wachten
• Is altijd met 2 dingen tegelijk bezig
• Vergeet verjaardagen etc. Wordt daarom gezien als egoïstisch
• Zit vaak te dagdromen (batterijen opladen)
• Is soms enkele momenten depressief
• Zoekt graag een adrenaline rush op (hard rijden etc.)
• Kan geïrriteerd overkomen. Verstoord in gedachten
• Heeft regelmatig het gevoel op het uiterste van de tenen te lopen
• Moet oppassen dat niet meer taken op zich te nemen dan hij / zij aan kan
• Is onzeker over zijn / haar uitspraken omdat hij / zij anderen niet wil kwetsen
• Is gevoelig voor drank-, drugs- en andere verslavingen
• Trekt zich graag terug
• Kan slecht tegen kritiek
• Heeft altijd het gevoel gehad anders te zijn
• Voelt zich regelmatig misplaatst
• Voelt zich regelmatig eenzaam en/of onbegrepen
• Is soms chaotisch en soms overmatig perfectionistisch
Voordelen van ADD
Een ADD’er
• Is uitgerust met een extra vermogen dat we Hyper Focus noemen
• Kan zich zeer goed inleven in andere mensen
• Toont veel empathie. Breekt hierbij vaak muren door
• Bekijkt zaken vlot vanuit alle perspectieven
• Is zeer creatief
• Is erg gedreven in zaken die hem / haar interesseren
• Gaat graag een uitdaging aan
• Wil graag maximale resultaten geven
• Heeft er plezier in om puzzels / problemen op te lossen
• Heeft geen rust tot “het moment” daar is
• Heeft een goed gevoel voor humor
• Beschikt over een enorm doorzettingsvermogen
• Zet zich relatief snel over tegenslagen en kritiek heen
• Geeft niet op als iets zijn / haar interesse heeft gewekt
• Heeft een zeer scherpe intuïtie
• Heeft een bovenontwikkeld perceptievermogen
• Heeft een groot inzicht in het menselijk brein
• Is bliksemsnel in het aandragen van oplossingen
• Heeft een unieke kijk op de wereld, daar waar anderen vaak tekort schieten
